مىشمردند و اموال عمومى را به غارت مىبردند ، از ميان برد . » « 1 » مسلمانان در روزگار حكومت معاويه به سخت‌ترين وضع گرفتار شدند ، همه جا در مصائب سخت و رويدادها و حوادث سهمگين غرق بودند و ارادهء مسلمين را بطور جدى به مبارزه طلبيده و براى به ذلّت كشيدن آنان و سلب آزاديهايشان فعّاليت مىكرد و آنان را از هر نوع حقى كه قوانين اجتماعى و انسانى منع مىكرد ، و از جمله روشهاى ظالمانه‌اى كه معاويه اصرار داشت تا در برابر اهل بيت عليهم السّلام و پيروانشان كه منبع انديشه و تفكّر اسلامى بودند اعمال كند ، موارد ذيل است : ( 1 ) دور ساختن مسلمين از اهل بيت عليهم السّلام اين اموى ستم‌پيشه از هر وسيلهء پستى براى خاموش كردن نور آل محمد - صلّى اللّه عليه و آله - و فاصله انداختن بين ايشان و امت اسلامى و محروم ساختن جامعه از بهره‌مند شدن از آداب و اخلاق بلندشان ، استفاده مىكرد ؛ جوّ ترس و وحشت طاقت‌فرسايى را براى هر كه مناقب و اوصاف ايشان را مىگفت و يا با ايشان ارتباط داشت ، به وجود آورد همان گونه كه رسما ناسزا گفتن به امام امير المؤمنين عليه السّلام را اعلان كرد امامى كه وجودش بالاترين مركز و محور تفكّر اسلامى بود . روى چوبه‌هاى منبر و در خطبه‌هاى نماز جمعه ، جيره‌خواران و وعّاظ السّلاطين بر يكديگر سبقت مىجستند ، البته سيرهء امام عليه السّلام در تعقيب معاويه بوده و او را در ميان كاخهايش مورد پيگرد قرار مىداد اين بود كه سرپيچى در برابر ظلم و جور وى همه جا را فرا گرفت و افقهاى اميدبخشى براى آگاهى سياسى و دينى پديد آمد . ( 2 ) تصفيهء شيعه سياست شوم معاويه بر اين شد كه عناصر طرفدار اهل بيت عليهم السّلام را

--> ( 1 ) تاريخ اسلام : 1 / 278 .